Tuesday, March 30, 2021

दिवे लागले रे दिवे लागले

 दिवे लागले रे दिवे लागले

तमाच्या तळाशी दिवे लागले

 स्त्री - पुरूष समानतेकडे जाणारा रस्ता हा स्त्री स्वातंत्र्याचा मार्ग आहे. किंबहुना तो पुरुष स्वातंत्र्याचाही मार्ग आहे.
 पुरुषसत्ताक पद्धतीत पुरूषाकडे सत्ता जरूर आहे पण स्वातंत्र्य आहे का?
 या व्यवस्थेमध्ये स्त्रियांचं आणि पुरुषांचंही शोषण होतं.
 गेल्या काही वर्षांत माझ्या हे लक्षात आलं आहे की non judgmental होणं ही स्वतंत्र होण्याची गुरुकिल्ली आहे.
 हे चूक ते बरोबर, असं काही नसतं. हे कळलं.
जग या आणि अशा पद्धतीने असलं/ चाललं पाहिजे असा आग्रह मी सोडून दिला. माझी जी " आदर्श जगाची" कल्पना आहे, त्यानुसार जग घडवण्याची धडपड थांबवली.
 " आहे तसं जग" स्विकारण्याचा प्रयत्न सुरू केला.
 तसं स्विकारूनही मला हवे आहेत ते बदल घडतील अशी आशा ठेवून स्वतः ला आणि जगालाही मदत करायला सुरुवात केली.
 समोरच्या रागावलेल्या माणसाकडे प्रेमाने पाहणं शक्य झालं, सत्ता वापरणारा कसा सत्तेने बांधला गेला आहे, मजबूर आहे हे दिसायला लागलं, दुसर्यावर हल्ला करणारा आतून किती पोखरलेला आहे, हे दिसायला लागलं. वेगवेगळे मुखवटे चढवून वावरणारे, त्या मुखवट्यांची जाणीव नसणारे दिसले की त्यांना प्रेमाची गरज आहे, आहे तसं स्विकारण्याची गरज आहे, हे स्पष्ट दिसायला लागलं. त्या प्रेमाने त्यातल्या काही जणी/जणांचे मुखवटे गळून पडले आणि आतला झरा वाहायला लागला. हा आलेला अनुभव अतीव आनंदाचा होता.
  माणसांना योग्य दिशा दाखवण्याआधी त्यांना समजून घेणं, त्यांच्यावर प्रेम करणं ही महत्त्वाची गोष्ट आहे. तसं केलं की आपली आपली दिशा प्रत्येकाला सापडते. 
 कुणाला मदत करायची असेल तर त्याला/ तिला जाणून घ्या, विनाअट स्विकारा, त्यांच्या जाणीवांचा परीघ वाढवा, त्यांच्या निर्णयाचा आदर करा.
 Non judgmental होणं म्हणजे " तमाच्या तळाशी एक दिवा लावणं" आहे.
 
 मार्च महिन्यात " महिला दिन" येतो.
त्यानिमित्ताने तुम्हा सर्वांना स्वातंत्र्याचा मार्ग गवसो, त्यावर पुढे जाता येवो " शुभेच्छा! 🌹
 "तुमच्या स्वातंत्र्याच्या मार्गावर कुणीतरी दिवा लावून तो प्रकाशित करो आणि तुम्हालाही कुणाच्या वाटेवर दिवा ठेवता येवो."
 शुभेच्छा! 🌹🌹

Wednesday, March 4, 2020

एक थप्पड !

थप्पड पाहिला, आवडला. जरूर पाहा.
ज्या संयतपणे आणि संथपणे घेतला आहे, आवडलं.
थप्पड खाल्ली आणि तडकाफडकी माहेरी निघून गेली असं नाही होत.  ती चार दिवस जाऊ देते हळूहळू तिला उमजायला लागतं, मग ती ठरवते हे शक्य नाही. तिची साधी, सोपी , थेट उत्तरे आहेत. " मी जेव्हा आनंदी आहे असं म्हणीन तेव्हा मी आनंदी असले पाहिजे."
" माझं तुझ्यावर प्रेम नाही उरलेलं , मी तुझ्याबरोबर नाही राहू शकत"
 एका थपडेमुळे तिला सगळं दिसायला लागतं, जे की ती चालवून घेत होती.
 तो एक थप्पड मारतो त्यामागे काय काय आहे? तोल गेला, राग आला, म्हणून बॉसला थप्पड नाही मारत, पण बायको आहे तर हक्क आहे , मारू शकतो. बेभान झाला तरी काही भान सांभाळून आहेच!!
 एका थपडेने तिला जागं केलं तसं त्याला केलं नाही, ही खरी शोकांतिका आहे.
 त्याला बिचार्याला काही कळलंच नाही. ना तो विचार करू शकला, ना समजून घेऊ शकला. त्याला साधं नीट सॉरी म्हणायला देखील जमलं नाही.
 सिनेमातला काही ढोबळपणा आवडला नाही काही आवडला. कामवाली बाई शेवटी जेव्हा नवर्याला उलटून थपडा मारते ते पाहायला आवडलं. का? मनात हिंसा चालते का आपल्याला?

 तिने जर भर पार्टीत उलटून नवर्याला थप्पड मारली असती तर काय झालं असतं? गोष्ट कशी बदलली असती?

 आपण एक समाज म्हणून अहिंसेकडे जात असू, जायला हवं, तर मनातल्या " हिंसेचं " काय करायचं? हे आपण शिकायला हवं.

शेवटी एखादी नावडती गोष्ट घडली तर दोघांनीही मिळून शिकायला हवं. लग्नात मिळून शिकणं हवं की नको? नाहीतर लग्न कशाला चालू ठेवायचं? 😊
खरंय!

या येत्या महिलादिनानिमित्त सगळ्या जोडप्यांना मिळून शिकणं जमायला लागो.
त्यासाठी सर्वांना शुभेच्छा!!!
-- विद्या

Friday, March 8, 2019

आतलं स्वातंत्र्य

स्त्री-पुरुष समानता , स्त्रियांचे स्वातंत्र्य हा कायमच माझ्या जिव्हाळ्याचा विषय होता आणि आहे.
आजवर मी बाहेरच्या जगातलं स्त्रीचं स्वातंत्र्य याचाच प्रामुख्याने विचार करत होते.
स्त्रियांच्या जडणघडणीत त्यांना वाढवलं जाण्याचा मोठा हिस्सा असतो , हे मला कळलेलं होतं.

जेव्हा मी माझ्या मुलासाठी son rise program करायला घेतला तेव्हा मला माझ्या आतल्या जगाची जाणीव झाली.
बाहेरची परीस्थिती तितकीशी महत्त्वाची नसते, महत्त्वाचं असतं आत तुम्ही कसे आहात?
आपल्या धारणांनी (Belief) आपल्याला जखडून ठेवलेलं असतं.
आपल्यात असं आहे की बाह्य परीस्थिती ( सामाजिक-राजकीय-कौटुंबीक- आर्थिक) कडे आपलं सगळं नियंत्रण आहे असा आपला समज असतो.
आपल्या आत असणार्य़ा आपल्या क्षमतांची जाणीवदेखील आपल्याला नसते.
 हे स्त्री आणि पुरूष दोघांनाही लागू पडतं.
आपल्या आत आपण कुठले विचार करायचे? कुठली स्वप्नं पाहायची? कसे अर्थ लावायचे? कुठे पोचण्याची तयारी करायची? यावर कुणाचंही कुणाचंही नियंत्रण नसतं. ही किती आनंदाची बाब आहे. आपण जन्मतो तेच मुळी स्वतंत्र!! मग हळू हळू परतंत्र होत जातो.
आपल्या समाजात स्त्रियांना आणि पुरूषांना वेगवेगळ्या प्रकारे परतंत्र केलं जातं
त्यांना विशिष्ट पद्धतीने विचार करायला शिकवलं जातं, कशाला चांगलं आणि कशाला वाईट म्हणायचं हे शिकवलं जातं, म्हणजे धारणांचे चष्मे बसवले जातात.
आपण ते बदलू शकतो याची जाणीव आपल्याला नसते.
स्वातंत्र्य असणं म्हणजे दरक्षणी ’निवडीचं स्वातंत्र्य " असणं. माझ्याबाबतीतले सगळे निर्णय मी घेणार ना की अन्य कुणी व्यक्ती, संस्था अगर मी स्विकारलेल्या धारणा ते ठरवणार. त्यासाठीचं महत्त्वाचं काम म्हणजे आपल्या धारणा तपासून पाहणं. त्यातल्या कुठल्या ठेवायच्या आहेत आणि कुठल्या बदलायच्या आहेत , हे ठरवणं.
 धारणा तपासताना तरी कुठल्या निकषांवर त्या ठेवायच्या की बदलायच्या? हे ठरवायचं.
तर भीतीने काहीही करायचं नाही तर प्रेमाने करायचं.
भीतीत choice नाही.


स्वातंत्र्य म्हणजे आहे तरी काय?
आपल्याला आपण स्वतंत्र आहोत हे कळणं.
आपल्या हातापायात कुठल्याही अदृश्य शृंखला नाहीत हे कळलं की आपण आपल्याला हवे तसे वाढत जाणार.
जर आतून आपण स्वतंत्र नसू तर बाह्य परीस्थिती कितीही अनुकूल, स्वतंत्र असली तरी आपण स्वातंत्र्य उपभोगू शकत नाही.

आजच्या महिलादिनी,
सर्व स्त्री-पुरूषांना आपल्या "आतल्या स्वातंत्र्याची’ जाणिव होवो" ही शुभेच्छा!!

Thursday, March 8, 2018

आतलं जग



श्रीदेवीला सारख्या कॉस्मेटीक सर्जर्‍या करून आपलं वय लपवावं असं वाटण्यामागे  काय असेल?
असुरक्षितता, भीती, self accepatance  नाही, self love नाही.
तिच्या बाह्यरूपावर प्रेम करणारं तिचं वय धरून ठेवू इच्छिणारं एक बाहेरचं जग आहे.
तिच्या आतलं जग कसं असेल??
जर मी तरूण , स्लिम अशी राहिले नाही तर लोकांना आवडणार नाही.
मला लोकांची आवडती व्हायचं आहे, आवडती राहायचं आहे.
ती जशी होती, सुरकुत्या पडलेली काही केस पांढरे झालेली,,
ती श्रीदेवी , ते स्वत:चं रूप तिला स्वत:ला आवडत नव्हतं.

आपण सगळ्या जगाच्या आवडत्या असू आणि स्वत:ला आवडत नसू,
तर ते काय उपयोगाचं?

जगाच्या आवडीनुसार दिसण्या, वागण्या, जगण्याची कसरत आपण का स्वीकारायची?

श्रीदेवीला ही कसरत करायची असेल का? त्यात काय सुख आहे?
तिला नसणार करायची, पण तिच्यात हिंमत नव्हती स्वत:ला ’आहे तसं’ स्वीकारण्याची.
ते बळ ती नाही मिळवू शकली.
ती बाहेरच्या जगाला घाबरत राहिली आणि आतल्या स्वत:ला कोसत राहिली.

आपल्या जगण्याचे कंट्रोल्स आपल्याकडे असले पाहिजेत.

आपलं वाढतं वय आपण मजेत स्विकारूया.
नुसत्या सुरूकुत्या नाही पडत, नुसते केस पांढरे नाही होत,
अनुभव वाढतो, शहाणपण येतं,,
त्या सगळ्या भेटींसह वय स्विकारूया.

बाईने प्रमाणबद्ध असलं पाहिजे, कांती सतेज असली पाहिजे,
हसणं नाजूक, चालणं डौलदार आणि वगैरे वगैरे
या सगळ्या समाजाच्या अपेक्षांचं ओझं उतरवून ठेवू या.

स्वत:वर जरा ( किंवा पूर्ण :)) प्रेम करू या.

मजेत, आनंदात जगण्यासाठी वयाची अट थोडीच आहे?
त्यासाठी बाहेरच्या जगाकडे डोळे लावून बसलो तर नाही चालायचं,
दृष्टी आत वळवली पाहिजे.
छान असणं जे आहे ते आत असतं.

खरं सौंदर्य स्वतंत्र असण्यात आहे.

आजच्या महिलादिनी आपण ठरवूया की
मी जशी आहे तशी स्वत:ला स्विकारते.
माझ्या गुणदोषांसगट!
मी छान आहे.
मला मी ’जशी आहे तशी’ आवडते.
एकदा मी मला आवडले की जगालाही आवडायला लागेल,
किंबहुना मला त्याने फरकच पडणार नाही.
मी इतरांच्या व्याख्येनुसार स्वत:ला तपासत बसणार नाही.

महिलादिनाच्या शुभेच्छा!


Sunday, October 29, 2017

मुक्त-मनस्वी!

दिवाळीत दक्षिण गोव्यातल्या अनवट प्रदेशाची सहल करुन आलो, तेव्हा मनात रेंगाळत राहिली ती तिथली समृद्ध वनं, लांबचलांब, शांत आणि स्वच्छ समुद्रकिनारे आणि तीन बायका! त्यापैकी दोघी साठी ओलांडलेल्या आणि एक जेमतेम पंचवीस तीसची.
पहिल्या दिवशी संध्याकाळी बीचवर गेलो तेव्हा किना-यावरच्या एका बंगल्यातून त्या दोघी आज्ज्या मस्तपैकी पोहायचे वेश घालून बाहेर पडल्या. समुद्रात लांबपर्यंत गेल्या आणि भीज भीज भिजत बसल्या. आम्ही लांबवर चक्कर मारून आलो तरी त्या समुद्रातच. अगदी अंधारून आलं तसं किना-यावरचे लाईफ़गार्ड समुद्रात गेलेल्यांना बाहेर हाकलू लागले, तेव्हा त्या बाहेर पडल्या. दुस-या दिवशी आम्ही समुद्रावर पोचलो तर या बायका बहुदा शॉपिंग करून आल्या होत्या. गाडीवानाशी काहीतरी थट्टेचं बोलत, हसत हसत आमच्यासमोरच गाडीतून उतरल्या आणि थोड्याच वेळात आमच्यामागोमाग परत समुद्रावर. उशिरापर्यंत समुद्रावर थांबून परत फिरताना मी रोज त्यांच्या त्या समुद्रकाठावरच्या बंगल्याच्या कुंपणावरून आत डोकावून पहात असे. समुद्रात भिजून आल्यावर या बायका बंगल्याच्या अंगणात खुर्च्या टाकून, पाय लांब करून, गप्पा टाकत टाकत आवडत्या दारूचे घुटके घेत बसत असतील असं मला उगीचच वाटत असे :) ते चित्र पुर्ण झालं नाही, पण मला त्या आज्ज्या भारीच आवडल्या. त्यांच्यात काही नातं असेल-नसेल, त्यांची कुटुंबं, गोतावळा कुठे परदेशी असेल, त्यांची काहीतरी गोष्ट असेल...कोणास ठाऊक. तिथे त्या दोघी प्रचंड खूश दिसायच्या. प्रत्येक क्षण असोशीने जगत आहेत असं वाटायचं.
पुण्यात परतण्याच्या आदले दिवशी दुपारी आम्ही आमच्या मुकामाच्या जागी आलो, तर एक परदेशी मुलगी तिथल्या हिरवळीवर आपली सॅक टाकून आरामात बसली होती. पंचवीस-तीस वर्षाची असेल. आम्ही रहात होतो, ते अभयारण्यातलं चारपाच खोल्यांचं एक छोटंसं रिसॉर्ट होतं. त्याचे मालक -पैंगणकर जवळच्याच गावात राहात. अधूनमधून थोडावेळ येऊन जात, एरवी शुकशुकाट. ती त्यांचीच वाट पाहात होती. त्यांना फोन लावून द्याल का म्हणाली, म्हणून आम्ही तिला नंबर दिला. तर मोकळंढाकळं हसत म्हणाली की अजून सिमकार्डच घेतलं नाहीये! तिथे मोबाईलला रेंज नव्हती. एका विशिष्ट जागीच रेंज असे. तिला बरोबर घेऊन त्या जागी गेले आणि फोन लावून दिला. परत खोलीकडे येताना तिचं धन्यवादाचं भाषण संपेचना! थोड्याच वेळात पैंगणकर आले. त्यांच्याशी बोलून तिने खोली ताब्यात घेतली आणि अर्ध्याच तासात पाठपिशवी अडकवून, ताडताड टांगा टाकत कुठेतरी निघूनही गेली. आम्हीही यथावकाश बाहेर पडलो आणि समुद्रावर फिरून, जेवणं आटोपून सावकाश रात्री साडेनऊ दहाच्या सुमारास परत आलो. परदेशी पाहुणीच्या खोलीला कुलूपच दिसलं. तेवढ्यात गाडी घेऊन पैंगणकर आले, त्यांना सहजच विचारलं तिच्याबद्दल. तर ते म्हणाले, "आत्ता ती प्रवेशद्वारापाशी दिसली. तिथून चालत येते आहे. एकटीच आहे. मी गाडी थांबवून माझ्याबरोबर चल म्हणलं, तर थांबलीच नाही. मला ओळखलं नसेल किंवा तशीही ही लोकं फारसं लावून घेत नाहीत. येईल थोड्या वेळात." मी ऐकतच राहिले! प्रवेशद्वारापासून सहजच दोन किलोमीटरचं अंतर होतं. तिथे फक्त राहाण्याच्या ठिकाणी दिवे आहेत, बाकी रस्त्यांवरसुद्धा दिवे नाहीत. छोटे रस्ते आणि दोन्ही बाजूला घनदाट झाडी. त्यात पुन्हा ऐन दिवाळीतला अमावस्येचा काळोख. जंगलभागातल्या वाड्यावस्त्यांवर रात्री बाईकवर एकेकटी जाणारी मंडळी पाहूनही आम्हाला आश्चर्य वाटे. भसकन एखादा प्राणी वाटेवर आला तर भंबेरीच. रात्री जेवणानंतर सगळे मिळून रस्त्यावर फिरत असू तेव्हाही आजूबाजूच्या थोड्याशा हालचालीनेही थरकाप होत असे. अशा ठिकाणी, ही जगाच्या कोणत्यातरी भागातून आलेली मुलगी एकटीच अंधार कापत, चालत येत होती! मला अगदी काळजीच वाटू लागली तिची आणि खूप कौतुकही. वीसेक मिनिटात ती पुन्हा दुपारसारखीच ताडताड टांगा टाकत आली आणि खोलीत अदृष्य झाली. हातात ना टॉर्च होता, ना मोबाईल. किंवा इथे येतायेता सॅकमधे टाकला असेल. अनोळखी मुलखातला प्रवास, एकटीने, तोही अशा दाट जंगलभागात. निर्मनुष्य जागी मुक्काम. उद्या पहाटे आम्ही इथून गेलो की हिच्या सोबतीला इथे चिटपाखरू असणार नाही - किंवा चिटपाखरुच फक्त असणार. या वयात किती समृद्ध अनुभवांना ती पुढे होऊन आलिंगन देते आहे!
मागे कधीतरी वाचलेला एक लेख आठवला ’मोकाट स्वच्छंद कुमारिकांचे देश!’ त्यात म्हणलं आहे - "ज्या देशात कुमारिका मोकाटपणे, स्वच्छंद वृत्तीनं हिंडू शकतात ते देश चिरायु होवोत. इथं कळपाचं काहीतरी आपल्या मनात येतं. तसं नाही, एकट्या कुमारिकेलाही मोकाट आणि स्वच्छंद जगता आलं पाहिजे. दिवसा-रात्रीच्या कोणत्याही प्रहरी कुमारिकेला निर्भयपणे, मोकळेपणाने कुठंही जाता आलं पाहिजे. तिच्या मनास येईल ते करता आलं पाहिजे. मोकाट आणि स्वच्छंद या शब्दांना जबाबदारीच्या मर्यादेत पाहिलं पाहिजे." ...ती ज्या देशातून आली आहे, त्या देशानं, तिथल्या संस्कृतीनं तिच्यात हे मोकाटपण, स्वच्छंदपण रुजवलं असावं का? आणि त्या साठी ओलांडलेल्या बायकांमधेही? ते रुजलं की जगाकडे आणि आयुष्याकडे असं स्वच्छ नजरेने, हसत हसत पहाता येत असेल का? अजूनही त्या तिघी मनात रेंगाळताहेत. विशेषतः ती एकटी मुलगी. तळव्यावर चेहरा टेकून तिच्याकडे पहात मी विचार करत बसले आहे...असं खुल्या दिलानं, आजुबाजूच्या जगावर विश्वास टाकून, मोकळं होऊन एकटं हिंडणं आपल्याला यापुढेतरी कधी जमेल? 

लुईस

लुईस हे’’ ३० ऑगस्टला वयाच्या नव्वदाव्या वर्षी गेली.
.
.
लुईसची आणि माझी ओळख कशी झाली?
:)
.
.
गौरीताई स्वस्ति ची एक कार्यशाळा घेत आहेत हे मला दीपाकडून कळलं.
मग मी गौरीताईंना फोन केला, स्वत:चा शोध आणि स्वत:ला बरं करण्यासाठीची/ठेवण्यासाठीची काही वैचारिक साधनं, असं त्या कार्यशाळेचं स्वरूप होतं.
स्वत:चा शोध हे माझ्या आवडीचं असल्याने आणि गौरीताई आवडीच्या असल्याने, मी त्या कार्यशाळेला गेले.
ती लुईसच्या विचारांवरची कार्यशाळा होती.
काही गोष्टी कळल्या, काही पटल्या काही पटल्या नाहीत, काही समजून घ्यायला अडथळे येत होते आणि काही गोष्टी मी पूर्वीपासूनच करत होते.
आपल्या सगळ्या प्रतिक्रियांच्या, वाटण्याच्या मुळाशी आपल्या धारणा असतात, त्या शोधायला हव्यात, तपासायला हव्यात. बदलून घ्याव्यात, टाकून नव्या स्वीकाराव्यात किंवा जुन्या चालू ठेवाव्यात. हे मला पहिल्यांदा तिथे कळलं. जाणीवपूर्वक मी कधी हे पाहिलेलंच नव्हतं.
हे तर एक भलंमोठ्ठं :) काम मी घरी घेऊन आले.
त्याशिवायही तिथे खूप काय काय शिकायला मिळालं, पण धारणांसंबंधीचं कळणं क्रांतिकारी होतं.
त्यावेळी खरं मी सन राईज कार्यक्रमाची बांधणी करत होते, पूर्वतयारी करत होते, त्यासाठी स्वत:ला तयार करत होते, याची मला कल्पनाच नव्हती.
गौरीताई खूप छान कार्यशाळा घेतात, समजूतीने शिकवतात, त्यामुळे ज्या गोष्टी आकलनाच्या आणि आपल्या वैचारिक परीघाबाहेरच्या असतात/ होत्या, त्या केवळ गौरीताई आहेत, त्यांना अनुभव आहे, त्यांचा विश्वास आहे तर आपण निदान ऎकून घेऊ या, असं झालं.
लुईसपेक्षा लक्षात राहिल्या त्या गौरीताई!
.
येताना लुईसचं ’ यू कॅन हील युवर लाईफ ’ हे पुस्तक घेऊन आले.
जमेल तसं वाचत गेले आणि लुईसची थोडी थोडी ओळख व्हायला लागली.
तरीही मी या बाईपासून मी लांबच होते.
आपण विचारांनी, विचारांच्या साखळ्या बदलून, मनाबरॊबरच शरीरही तंदुरूस्त ठेवू शकतो आणि मुख्य म्हणजे बिघडल्यास, पुन्हा ठीक करू शकतो, यावर विश्वास ठेवण्यात अडचण येत होती.
.
लुईसला स्वत:ला जेव्हा कॅन्सर झाला तेव्हा डाएट आणि विचार बदलून मुख्यत: सगळ्यांना क्षमा करून, तिने स्वत:ला बरं केलं.
कॅन्सर होण्या आधी ती हे सांगतच होती की विचार बदलून तुम्ही स्वत:ला बरं करू शकता,
जेव्हा तिच्यावर वेळ आली तेव्हा तिने ते करून दाखवलं.
.
आपलं शरीर जेव्हा व्यवस्थित चालत असतं तेव्हा शरीरात किती विविध प्रकारच्या आपण अचंबित होऊ अशा प्रक्रिया घडत असतात आणि आपल्याला त्याची जाणीवही नसते, जर शरीर चालवण्याचं ज्ञान शरीरात आहे तर बिघडल्यावर ते दुरूस्त करण्याचं ज्ञानही शरीरात आहे यावर आपण विश्वास का ठेवत नाही? शेवटी याबाबतची आपली धारणा काय आहे? ते महत्त्वाचं असतं.
.
लुईस सांगते की स्वत:वर प्रेम करा, स्वत:चं कौतुक करा, स्वत:ला स्वीकारा, आशादायी राहा, सकारात्मक विचार करा,
जे मिळालंय त्याबद्दल कृतज्ञ राहा. सगळ्यांना क्षमा करा.
तुमचे विचार तुमचं भविष्य घडवतात.
.... या खूप साध्या गोष्टी आहेत पण सोप्या नाहीत, फार अवघड आहेत.
स्वत:वर प्रेम करा... मला वाटलेलं , यात काय सांगायचंय? आपण ते करतच असतो.
पण नाही.  (तरी मी पुष्कळच बरी आहे. :)) खूप लोक असे असतात ज्यांचं खरं स्वत:वर प्रेमच नसतं.
स्वत:च्या दिसण्यावर प्रेम नसतं, स्वत:च्या असण्यावर नसतं, स्वत:च्या वागण्यावर नसतं, विचारांवर नसतं, स्वत:च्या क्षमतांवर विश्वास नसतो,
झाली स्वत:ची चूक की फटकारलं स्वत:ला!, मला हे जमणारच नाही, मला हे झेपणारच नाही, माझी लायकीच नाही, माझ्यावर कुणी का प्रेम करेन?
मी कुणाला का आवडेन?
फक्त तुम्ही स्वत:वर प्रेम करू शकलात तर कितीतरी गोष्टी बदलतील.
स्वत:वर प्रेम करण्यासाठी स्वत:ला स्वीकारावं लागतं,
स्वत:चा पूर्ण स्वीकार ही काही सोपी गोष्ट नाही.
मला तर सारखं स्वत:ला कोरत बसायची सवय आहे,
कुठे कुठे अपुरे पडत असल्याची रूखरूख आहे.
ठीक आहे, स्वत:ची अजून चांगली आवृत्ती हवी आहे, पण आत्ता जशी आहे तशी स्वत:ला स्वीकारायचं आणि तशा स्वत:वर प्रेमही करायचं,
आत्ता समज चौथीत आहे, १० वीतलं येत नाही तर ४ थी तल्या स्वत:ला स्वीकारायला आणि प्रेम करायला अडचण काय आहे? :)
अजून पुढे पुढे तर जातच राहू. :)
यासाठी गरजेचं आहे वर्तमानकाळात राहाता येणं, भूतकाळाचं ओझं नको आणि भविष्यकाळाची चिंता नको.
या सगळ्या एकमेकांशी जोडलेल्या गोष्टी आहेत.
हे सगळं आपल्याला नाटक करायचं नाहीये, हे खरं खरं आतून यायला हवं आहे, त्यासाठी तुम्ही प्रामाणिक असायला हवं.
.
आणखी एक म्हणजे आपला समज असतो की हे सगळं आपण करतोच,
स्वत:वर प्रेम करतोच, इतरांना क्षमा करतोच.
आत खोल खोल जायला लागलं की कळतं,
तसं नाहीये.
स्वत:वर काम करायला लागणार आहे.
मग या साध्या तत्वांचं महत्त्व आणखीनच जाणवायला लागतं.
.
हे सगळं कुणाकुणाच्या आयुष्यात कुठल्या कुठल्या मार्गाने येत असेल, माझ्या आयुष्यात हे लुईसने आणलं.
त्यामुळे मी धारणांवर काम करायला लागले आणि माझी एक मानसिक तयारी सुरू झाली.
जेव्हा माझ्या आयुष्यात सन राईज प्रोग्राम आला तेव्हा तो काही एक कळू शकावा, इतपत काम मी केलेलं होतं.
त्यातही मग आणखी खोल खोल जाण्यासाठी... Acceptanace, non judgemental, Unconditional Love, Hope, be in Present, making happyness the priority.... यावर काम करत, ही वाट समजत गेली.
.
लुईस,
 तू हे सगळं शहाणपण मला देते आहेस,
मी कृतज्ञ आहे.
.
गौरीताई,
हे सगळं तुमच्याकडून आलं, तुम्ही होतात म्हणून मी हे सुरूवातीला गंभीरपणे घेऊ शकले आणि मग मला जमत गेलं, जमतं आहे, करते आहे.
:)
.
.
मी नेटवर कधी फारसं लुईसला शोधलं नव्हतं,
ती गेली आणि मग मी तिचं काय काय यूट्यूबवर पाहात गेले.
आत्ता मी तिला थेट बोलताना पाहिलं.
तिच्या एडस वरच्या कामाबद्दल कळलं,
ती फार खास आहे/ होती.
ती ओघवत्या भाषेत, थेट, ठामपणे, प्रामाणिकपणे, काळजाला हात घालत, ऎकणारांवर प्रेम करत बोलत होती आणि बोलत राहिल. :)
....

Thursday, March 9, 2017

लंच बॉक्स......


हा सिनेमा मुंबईच्या डबा संस्कृतीचा आहे.या डब्याभेवती सिनेमा रंगत जातो.एक नातं फुलतजातं.एक
तरुण बाई आणि रीटायरमेंट्ला  आलेला पुरुष यांच्यातले नातेसंबध .यांची ओळख होत जाते तीच या लंचबॉक्समुळं.हळूहळू त्याचा प्रवास प्रेमाच्या दिशेने होत जातो.

इला (इमरत कौर )....एक मध्यम वर्गातील गृहीणी,तिला एक लहान मुलगी आहे.तिच्या नव-याचे विवाहबाह्य संबंध आहेत.घरी असला तरी मोबाईलमद्ये डोकं घालून बसलेला.
इला, आपल्या हाताने चविष्ठ जेवण बनवून नव-याला खूश करु पहाणारी....
साजन ( इरफान खान ) असाच एक सरकारी काम करणारा....त्याच्या पत्नीचे निधन झाले आहे.आपल्या ऑफीसात तो जेवणाचा बाहेरुन डबा मागवतअसतो. एके दिवशी डबेवाल्याच्या चुकीमुळे इला जो नव-यासाठी डबा पाठवत असते तो साजनच्या हाती येतो.डबेवाल्याच्या लक्षात हे येत नाही आणि इलाचा डबा रोज त्याच्याकडे येऊ लागतो.या डब्यातून त्यांचा पत्रव्यवहार सुरु होतो. दोघे अनोळखी डब्यातून रोज एकमेकांना चिठ्ठ्या लिहायला लागतात.आपली मनं मोकळी करत जातात.प्रत्येक गोष्ट शेअर करु लागतात.मोकळेपणा इतका येतो की आपल्या नव-याचे विवाहबाह्य संबंध आहेत हेही ती त्याच्याशी बोलते.अश्या अनेक चिठ्ठ्यांमधून व्यक्त होत जाताना दोघं भावनिक पातळीवर एकमेकांच्या जवळ येतात.अश्याच एका चिठ्ठीत इला त्याला भूतानला चालली आहे असे सांगते.त्यावर तुझ्या बरोबर मी पण येऊ इच्छितो असे तो उत्तर पाठवतो.अनोळखी व्यक्तीबरोबर कसं भूतानला जायचं म्हणून ते हॉटेलमध्ये प्रत्यक्ष  भेटायचं ठरवतात. ती आतुरतेने वाट बघत असते.पण तो तिला भेटतच नाही.दुस-या दिवशी डब्यातून चिठ्ठी पाठवून ती त्याला न येण्याचे कारण विचारते.त्याला उत्तर म्हणून तो लिहून पाठवतो की तो तिला भेटायला आला होता , पण भेटला नाही कारण इलाच्या तुलनेत तो जास्त वयाचा  होता.तो तिला चिठ्ठीत म्हणतो आपण इथचं थांबाव.एके दिवशी इलाला त्याचा नोकरीचा पत्ता कळतो.ती तिथे जाते पण तो नोकरी सोडून नाशिकला निघून गेलेला असतो.सिनेमाच्या शेवटी तो नाशिकहून परत येतो  आणि तिचा शोध घेत असताना दाखवला आहे आणि पार्शभूमीला डब्बेवाल्यांचे संगीत चालू आहे.

समाजातल्या अश्या अनेक स्त्रीया......
आपल्या सहजीवनातील , रोजच्या जगण्यातल्या छोट्या छोट्या गोष्टीतील आनंद ,माझा नवरा,मुलं याभोवतीचं जग  हेच आपलं आयुष्य मानणा-या ,सगळं कसं छान चाललंय हे दाखवण्याची धडपड करणा-या ,मधूनच नाही माझं चांगल चाललय म्हणून पाऊल उचलणा-या  ,गृहीणी म्हणून समाजाच्या असलेल्या मर्यादा संभाळणा-या  , जोडीदाराकडून अपेक्षित असणा-या भावनिक समाधान देणा-या गोष्टी दुस-या कोणा पुरुषाकडून मिळवणा-या अश्या अनेक स्त्रीया आपल्या आजूबाजूला आहेत.या सगळ्यांचं प्रतिनिधित्व इला ही व्यक्तिरेखा करते.सिनेमाची कथा म्हणून आपल्याला हे पटेलही,आवडेल सुद्धा.पण प्रत्यक्षात एखादी स्त्री आपल्या आवतीभोवती अशी असेल तर याकडे आपण कसे बघतो ते महत्वाचे. नाही का ?


दिवे लागले रे दिवे लागले

  दिवे लागले रे दिवे लागले तमाच्या तळाशी दिवे लागले  स्त्री - पुरूष समानतेकडे जाणारा रस्ता हा स्त्री स्वातंत्र्याचा मार्ग आहे. किंबहुना तो प...